Chương I

SỐ HỮU TỈ. SỐ THỰC
Tập hợp Q các số hữu tỉ



I. Mục tiêu
1. Kiến thức: Học sinh hiểu được khái niệm số hữu tỉ
Học sinh biết cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.
2. Kĩ năng: Nhận biết được số hữu tỉ và biết biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.
3. Thái độ - Chú ý nghe giảng và làm theo các yêu cầu của giáo viên.
- Tích cực trong học tập, có ý thức trong nhóm.
II.Phương pháp:
- Hoạt động nhóm
- Luyện tập
- Đặt và giải quyết vấn đề.
- Thuyết trình đàm thoại.
III.Chuẩn bị của thầy và trò.
1. Thầy : SGK, bảng phụ, phấn mầu.
2. Trò : SGK, bảng nhóm, thước kẻ.
IV.Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định tổ chức: (1’)
2. Kiểm tra:
3.Bài mới:
* Đặt vấn đề: Tập hợp số nguyên có phải là tập con của số hữu tỉ ?.

Hoạt động của thầy và trò.
Nội dung

Hoạt động 1 : 15’
Số hữu tỉ .

*GV  : Hãy viết các phân số bằng nhau của các số sau: 3; -0,5; 0;
.Từ đó có nhận xét gì về các số trên ?.
*HS : Thực hiện.


*GV : Nhận xét và khẳng định :
Các phân số bằng nhau là cách viết khác nhau của cùng một số, số đó được gọi là số hữu tỉ.
Như vậy các số 3; -0,5; 0;
đều là các số hữu tỉ .
- Thế nào là số hữu tỉ ?.
*HS : Trả lời.
*GV : Nhận xét và khẳng định :

Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số
với


Tập hợp các số hữu tỉ được kí hiệu Q.
*HS : Chú ý nghe giảng và ghi bài.

*GV : Yêu cầu học sinh làm ?1.
Vì sao các số 0,6; -1,25;
là các số hữu tỉ ?
*HS : Thực hiện.






*GV : Nhận xét và yêu cầu học sinh làm ?2.
Số nguyên a có phải là số hữu tỉ không ?. Vì sao ?.
*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét.
Hoạt động 2: 10’
Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số.

*GV : Yêu cầu học sinh làm ?3.
Biểu diễn các số nguyên -1; 1; 2 trên trục số
*HS : Thực hiện.



*GV : - Nhận xét.
Cùng học sinh xét ví dụ 1:
Biểu diễn số hữu tỉ
lên trục số.
Hướng dẫn:
Chia đoạn thẳng đơn vị( chẳng hạn đoạn từ 0 đến 1 ) thành 4 đoạn bằng nhau, lấy một đoạn làm đơn vị mới thì đơn vị mới bằng
đơn vị cũ.
Số hữu tỉ
được biểu diễn bởi điểm M nằm bên phải điểm 0 và cách điểm 0 một đoạn là 5 đơn vị.



*HS : Chú ý và làm theo hướng dẫn của giáo viên.
*GV : Yêu cầu học sinh làm ví dụ 2.
*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét.
Hoạt động 3: 10’
So sánh hai số hữu tỉ .

*GV : Yêu cầu học sinh làm ?4.
So sánh hai phân số :
.
*HS : Thực hiện:

;

Khi đó ta thấy:

Do đó:

*GV : Nhận xét và khẳng định :
Với hai số hữu tỉ x và y ta luôn có :
hoặc x = y hoặc x < y hoặc x > y. Ta có thể so sánh hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi so sánh hai phân số đó.
- Yêu cầu học sinh  :
So sánh hai số hữu tỉ -0,6 và

*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét và khẳng định :
Ta có

Vì -6 < -5 và 10 >0
nên

*HS  : Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV  : Yêu cầu học sinh :
So sánh hai số hữu tỉ

*HS : Thực hiện.
*GV : Nhận xét.
- Nếu x < y thì trên trục số điểm x có vị trí như thế nào so với điểm y ?.
Số hữu tỉ lớn 0 thì nó ở vị trí như thế nào so với điểm 0 ?.
Số hữu tỉ mà nhỏ hơn 0 thì nó có vị trí như thế nào so với điểm 0 ?.